Một tình huống rất hay gặp: thợ bắn tôn vào xà gồ C dày 4 ly bằng vít tôn loại thường, bắn được vài con thì vít gãy ngang thân, rồi nghĩ là lô vít bị lỗi. Vít không lỗi, chỉ là đầu khoan quá ngắn so với độ dày thép. Chuyện này gặp khá thường xuyên, nên bài này bên mình nói kỹ về cách chọn vít tự khoan bắn thép dày cho đúng ngay từ đầu.
“Đầu khoan số 3, số 5” là gì?
Vít tự khoan có phần mũi hình đuôi cá ở cuối thân. Con số “đầu khoan” nói về độ dài của phần mũi này, ngoài nước ngoài hay gọi là Tek 2, Tek 3, Tek 5. Số càng lớn thì mũi càng dài, khoan được thép càng dày.
Điểm mấu chốt nằm ở đây: mũi khoan phải xuyên thủng hết lớp thép trước khi phần ren bắt đầu ăn vào. Nếu thép dày hơn chiều dài mũi, ren sẽ chạm thép khi lỗ chưa thủng. Lúc đó vít bị kẹp cứng, máy vẫn vặn, và vít gãy ngang thân, đúng như tình huống vừa kể.
Bảng chọn đầu khoan theo độ dày thép
Các con số dưới đây là mức khuyến nghị phổ biến của các nhà sản xuất vít tự khoan, quy đổi sang mm. Mỗi hãng sẽ chênh nhau một chút, anh chị nên dùng để tham khảo.
| Đầu khoan | Độ dày thép khoan được (tham khảo) | Hay dùng cho |
|---|---|---|
| Số 2 | khoảng 0,9 – 2,8mm | Tôn lợp, hộp mỏng, xà gồ mạ kẽm mỏng |
| Số 3 | khoảng 2,8 – 5,3mm | Xà gồ C, Z từ 3 đến 5 ly, khung thép vừa |
| Số 4 | khoảng 4,7 – 7,9mm | Kèo thép, thép bản dày |
| Số 5 | khoảng 4,7 – 12,7mm | Dầm I, H, thép hình, bản mã dày |
Một lưu ý hay bị bỏ qua: “độ dày thép” ở đây là tổng tất cả các lớp mà vít phải đi qua, tính cả khe hở giữa các lớp. Ví dụ bắt tấm thép 2 ly vào xà gồ 3 ly thì phải tính 5 ly, lúc đó đầu số 3 đã sát ngưỡng, an toàn hơn là lên số 4 hoặc số 5.
Vậy khi nào dùng số 3, khi nào lên số 5?
Cách nhớ nhanh mà bên mình hay nói với khách: thép dưới 5 ly thì đầu số 3 là đủ, trên 5 ly thì lên số 5.
Phần lớn nhà xưởng dân dụng, mái hiên, nhà kho nhỏ đều dùng xà gồ trong khoảng 2 đến 3 ly. Những chỗ này dùng vít bắn tôn đầu lục giác loại thường vẫn ổn. Đến khi gặp xà gồ 4–5 ly, kèo thép tổ hợp hay phải bắt thẳng vào cánh dầm I, thì đừng cố dùng loại thường nữa. Mất vài hộp vít gãy với một buổi công thợ còn tốn hơn tiền chênh lệch giữa hai loại vít.
Ngược lại, cũng không nên dùng đầu số 5 cho tôn hay hộp mỏng. Mũi dài khoan lâu hơn, mất công và đắt tiền hơn mà không chắc thêm. Với sắt hộp mỏng, anh chị xem lại bài bắn vít vào sắt hộp để chọn loại phù hợp hơn.
Kim Khí Tổng Hợp Á Đông có sẵn vít tự khoan đầu số 5 cho thép dày. Anh chị chỉ cần báo độ dày tổng và loại kết cấu, bên mình sẽ lấy đúng cỡ và đúng chiều dài.
Bắn vít vào thép dày sao cho không cháy mũi
Chọn đúng đầu khoan rồi mà bắn sai cách thì vít vẫn hỏng như thường. Mấy điều nên nhớ:
Máy phải đủ khỏe. Khoan pin loại nhỏ chạy vít thạch cao thì được, nhưng bắn thép 6–8 ly sẽ đuối rất nhanh. Nên dùng máy bắn vít cắm điện hoặc máy pin có lực siết lớn, tắt chế độ búa.
Đừng chạy tốc độ cao nhất. Thép càng dày thì vòng quay càng phải vừa phải, nếu không mũi sẽ nóng đỏ và cùn trước khi thủng. Thấy đầu mũi bốc khói xanh là biết đang quá tay.
Đè lực thẳng và đều. Với thép dày, người bắn cần tì lực chắc tay suốt quá trình khoan, giữ máy vuông góc. Thả lỏng tay giữa chừng thì mũi chỉ xoay trên bề mặt và mòn dần.
Ngoài trời thì chọn vít có lớp mạ tốt như vít bắn tôn mạ kẽm nhúng nóng để chân vít không gỉ. Nếu vít bị toét đầu khi siết, nguyên nhân thường do đầu bắn không khớp, chi tiết có trong bài vì sao vít bị toét đầu.
Một điều phải nói rõ
Vít tự khoan đầu số 5 dù bắn được thép rất dày nhưng không phải bu lông kết cấu. Nó dùng để bắt tôn, tấm, nẹp, giá đỡ nhẹ vào dầm. Còn những mối nối chịu lực chính của khung nhà thép thì vẫn phải theo bản vẽ kết cấu, dùng bu lông hoặc hàn. Nếu cần xem tổng quan các dòng vít, anh chị có thể đọc bài các loại vít phổ biến trong xây dựng.
Còn phân vân thì cứ chụp ảnh xà gồ, dầm kèm số đo độ dày gửi Zalo cho bên mình, chúng tôi tư vấn loại vít và số lượng cần lấy.
KHÁCH HÀNG LIÊN HỆ ĐẶT HÀNG
CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ KINH DOANH THƯƠNG MẠI Á ĐÔNG
Địa chỉ: Đa Sỹ, Phường Kiến Hưng, Quận Hà Đông, TP. Hà Nội
Call/SMS/Zalo: 0961.219.248
Email: kimkhitonghop.adong@gmail.com
Website: kimkhitonghop.com.vn
Fanpage: Kim khí tổng hợp Á Đông
