Vít bắn quá thưa khiến tấm tôn dễ rung, hở mép hoặc bị nhấc lên khi có gió lớn. Ngược lại, bắn quá dày chưa chắc làm mái chắc hơn mà còn tạo thêm nhiều lỗ xuyên qua tôn, tăng chi phí và nguy cơ dột nếu thao tác không chuẩn.
Sai lầm thường gặp là lấy một khoảng cách cố định rồi áp dụng cho mọi mái. Trên thực tế, cần phân biệt vít liên kết tôn với xà gồ và vít may mí giữa hai tấm. Loại vít bắn tôn đầu lục giác cũng phải được chọn theo chiều dày xà gồ, chiều cao sóng và yêu cầu của từng công trình.
Khoảng cách bắn vít mái tôn bao nhiêu?
Câu trả lời ngắn là:
- Vít liên kết chính: Bố trí tại các hàng xà gồ mà tấm tôn đi qua, theo sơ đồ bắt vít của loại tôn hoặc hồ sơ thiết kế.
- Vít may mí tôn: Thường tham khảo khoảng 600–900 mm nếu hệ mái yêu cầu sử dụng vít may mí.
- Vít tại mép mái, góc mái và đầu hồi: Có thể phải bố trí dày hơn khu vực giữa mái do chịu lực hút gió lớn hơn.
Khoảng 600–900 mm nói trên chủ yếu áp dụng cho vít giữ phần chồng cạnh của hai tấm tôn, không phải khoảng cách chung của toàn bộ vít trên mái.
| Vị trí vít | Cách xác định |
| Tôn liên kết với xà gồ | Theo từng hàng xà gồ và sơ đồ của biên dạng tôn |
| Phần chồng cạnh hai tấm | Tham khảo 600–900 mm nếu cần vít may mí |
| Mép mái và đầu hồi | Theo thiết kế, thường chặt hơn phần giữa mái |
Vì sao không có một con số dùng cho mọi mái?
Khoảng cách vít phụ thuộc vào nhiều yếu tố: kiểu sóng tôn, chiều dày tấm, khổ tôn, bước xà gồ, độ dốc mái và vật liệu của xà gồ. Một mái thấp nằm giữa khu dân cư cũng chịu tác động khác với mái nhà xưởng cao, thoáng bốn phía hoặc công trình gần biển.
Tải trọng gió là yếu tố đặc biệt quan trọng. Khu vực mép và góc mái thường chịu lực hút lớn hơn phần giữa. Vì vậy, không nên thấy hàng vít giữa mái đang thưa rồi áp dụng nguyên khoảng cách đó ra đầu hồi.
Biên dạng tôn cũng quyết định số vít trên mỗi hàng xà gồ. Có loại yêu cầu bắt ở từng sóng nhất định, có loại dùng kẹp ẩn hoặc sơ đồ riêng. Bắn thêm vít tùy ý có thể không tăng đáng kể khả năng chịu lực nhưng lại làm mái có thêm điểm xuyên nước.
Vít liên kết chính phải bắn đúng xà gồ
Trước khi lợp, thợ cần xác định và đánh dấu tim từng hàng xà gồ. Mỗi đường vít phải đi theo vị trí đỡ bên dưới, bảo đảm mũi vít xuyên qua tôn và ăn đủ ren vào xà gồ.
Một con vít bắn hụt xà gồ nhìn từ trên xuống vẫn giống như đã hoàn thiện, nhưng thực tế gần như không giữ được tấm tôn. Khi có gió, lỗ này còn dễ bị rung rộng và trở thành điểm thấm nước.
Vị trí bắn ở phần cao hay thấp của sóng cần tuân theo hướng dẫn của đúng loại tôn đang sử dụng. Không nên áp dụng câu trả lời “luôn bắn đỉnh sóng” hoặc “luôn bắn chân sóng” cho tất cả hệ mái. Khi thi công ngoài trời lâu dài, có thể cân nhắc vít bắn tôn mạ kẽm nhúng nóng nếu phù hợp với môi trường và yêu cầu kỹ thuật.
Khoảng cách vít may mí tôn
Vít may mí dùng để giữ phần chồng cạnh giữa hai tấm tôn áp sát nhau. Loại vít này thường không bắt xuống xà gồ mà liên kết trực tiếp hai lớp tôn, giúp hạn chế mép tôn rung, hở hoặc bị hắt nước.
Khoảng cách tham khảo phổ biến là 600–900 mm. Tài liệu lắp đặt của một số hãng tôn sử dụng mức tối đa khoảng 900 mm và giảm còn khoảng 600 mm trong điều kiện gió mạnh. Tuy nhiên, có những hệ tôn không cần vít may mí giữa các hàng xà gồ khi đã được đỡ và lắp đúng thiết kế.
Nếu mái cong, mép tôn có xu hướng mở hoặc công trình nằm ở khu vực trống trải, cần đối chiếu hướng dẫn của nhà sản xuất thay vì tự chọn khoảng cách theo kinh nghiệm.
Cách tính số lượng vít trước khi lợp mái
Không nên chốt số vít chỉ bằng một định mức chung trên mỗi mét vuông. Có thể dự tính theo công thức:
Số vít chính = Số tấm tôn × số hàng xà gồ × số vít trên mỗi hàng
Sau đó cộng thêm vít may mí, vít tại mép mái, tôn úp nóc, diềm và các phụ kiện khác. Nên chuẩn bị dư khoảng 5–10% để thay những con bị lỗi, rơi mất hoặc phát sinh trong quá trình thi công.
Số vít trên mỗi hàng phải lấy theo sơ đồ liên kết của biên dạng tôn, không tự ước lượng bằng mắt.
Những lỗi bố trí vít cần tránh
Các lỗi thường thấy gồm bắn vít không thẳng hàng xà gồ, bố trí quá thưa tại đầu hồi, dùng vít quá ngắn hoặc bắn hụt phần khung bên dưới. Một số thợ bắn đúng vị trí nhưng giữ máy nghiêng, khiến gioăng chỉ ép một phía.
Gioăng vít tôn cần áp sát và ép đều quanh lỗ khoan. Nếu gioăng chưa tiếp xúc, vít còn lỏng; nếu gioăng bị bẹt hoặc tràn ra khỏi long đền, vít đã được siết quá chặt. Sau khi hoàn thành nên kiểm tra lại từng hàng vít và dọn sạch phoi sắt trên mái.
Chọn vít phù hợp với kết cấu mái
Khoảng cách vít chỉ có ý nghĩa khi dùng đúng loại vít. Trước khi mua cần xác định chiều dày tôn, loại xà gồ, chiều dài vít, kiểu mũi khoan, gioăng và môi trường sử dụng.
Bạn có thể tham khảo các loại vít dùng trong xây dựng và cơ khí tại Kim Khí Á Đông hoặc liên hệ 0961 219 248 – 0981 007 418 để được tư vấn theo kết cấu mái thực tế.
KHÁCH HÀNG LIÊN HỆ ĐẶT HÀNG
CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ KINH DOANH THƯƠNG MẠI Á ĐÔNG
Địa chỉ: Đa Sỹ, Phường Kiến Hưng, Quận Hà Đông, TP. Hà Nội
Call/SMS/Zalo: 0961.219.248
Email: kimkhitonghop.adong@gmail.com
Website: kimkhitonghop.com.vn
Fanpage: Kim khí tổng hợp Á Đông
