Vít đang đi được nửa thân thì mép ván bất ngờ nứt dọc theo thớ. Có trường hợp gỗ chưa nứt nhưng máy đã trượt đầu, vít cong hoặc gãy khi gần xuống hết. Những lỗi này thường xuất hiện khi gỗ quá cứng, vít có đường kính lớn hoặc vị trí bắt nằm sát mép nhưng không được khoan mồi.
Khoan mồi đúng kích thước không làm vít mất độ bám. Lỗ mồi chỉ tạo khoảng trống cho phần lõi vít, trong khi các vòng ren vẫn cắn vào gỗ. Khi dùng vít gỗ vàng ren thưa, bước này còn giúp vít đi thẳng và giảm lực cần dùng trên máy.
Trường hợp nào cần khoan mồi?
Không phải cứ bắt vít gỗ là bắt buộc phải khoan trước. Với gỗ mềm, vít nhỏ và vị trí nằm xa mép, thợ có thể bắt trực tiếp nếu mũi vít còn sắc và máy được kiểm soát tốt.
Ngược lại, các trường hợp sau nên khoan mồi:
| Trường hợp | Vì sao cần khoan? |
| Gỗ cứng hoặc gỗ khô lâu ngày | Giảm lực cản và nguy cơ gãy vít |
| Bắt gần mép, gần đầu thanh | Hạn chế lực tách làm nứt thớ |
| Vít dài hoặc đường kính lớn | Giúp vít đi thẳng, nhẹ máy hơn |
| Tấm gỗ mỏng | Tránh phồng, nứt hoặc xuyên lệch |
| Chi tiết đã sơn hoàn thiện | Giảm nguy cơ làm hỏng bề mặt |
| Mối ghép cần chính xác | Giữ vít đúng tâm và đúng hướng |
Nếu không chắc gỗ thuộc loại cứng hay mềm, hãy khoan thử và bắt vít trên một mẩu thừa cùng loại trước khi làm vào chi tiết chính.
Vì sao gỗ cứng dễ nứt khi bắt vít?
Khi vít đi vào, phần lõi và ren phải đẩy các thớ gỗ sang hai bên. Gỗ mềm có khả năng nén nhất định nên vít nhỏ đôi khi vẫn đi được mà không cần lỗ mồi. Gỗ cứng hoặc gỗ quá khô ít biến dạng hơn, lực tách thớ vì thế tăng nhanh.
Vị trí gần mép còn rủi ro hơn vì lượng gỗ bao quanh vít không đủ để giữ lực. Một vết nứt nhỏ lúc mới bắt có thể tiếp tục chạy dài khi siết đầu vít chìm xuống. Với vít lớn như vít phong – vít gỗ đầu lục giác, việc kiểm tra yêu cầu khoan mồi càng quan trọng, đặc biệt ở mối ghép dày hoặc cần chịu lực.
Chọn mũi khoan mồi như thế nào?
Nguyên tắc dễ nhớ là mũi khoan phải nhỏ hơn đường kính ngoài của ren. Khi đặt mũi khoan phía sau con vít và nhìn ngang, mũi phù hợp thường che gần hết phần lõi nhưng vẫn để lộ các vòng ren ở hai bên.
Với gỗ mềm, có thể chọn mũi nhỏ hơn lõi vít một chút để ren bám chắc. Với gỗ cứng, đường kính lỗ thường chọn gần với đường kính lõi hơn, nhờ đó giảm lực tách thớ. Các bảng lỗ mồi cho vít gỗ cũng tách riêng kích thước dùng cho gỗ cứng và gỗ mềm.
Lỗ quá nhỏ không giải quyết được tình trạng nứt và vẫn khiến vít khó đi. Ngược lại, khoan gần bằng đường kính ngoài của ren sẽ làm vít thiếu phần gỗ để bám. Với vít kết cấu hoặc vít cỡ lớn, nên sử dụng kích thước do nhà sản xuất hoặc hồ sơ kỹ thuật chỉ định.
Khoan mồi sâu bao nhiêu là đủ?
Độ sâu lỗ mồi nên tương ứng với phần ren sẽ nằm trong tấm gỗ nhận vít. Nếu chỉ khoan một đoạn ngắn, phần cuối của vít vẫn gặp lực cản lớn và có thể gãy khi mũ vít gần chạm bề mặt.
Có thể quấn một vòng băng dính lên mũi khoan để đánh dấu chiều sâu. Khi khoan, giữ máy vuông góc, rút mũi vài lần để thoát phoi và tránh làm mũi bị nóng. Không cần ép máy quá mạnh; mũi khoan sắc sẽ tự cắt vào gỗ.
Phân biệt lỗ mồi, lỗ thoát và lỗ khoét chìm
Khi ghép hai tấm gỗ, chỉ khoan một lỗ xuyên cùng kích thước đôi khi chưa đủ.
- Lỗ mồi nằm trong tấm dưới, nơi ren vít cần bám.
- Lỗ thoát đi qua tấm trên và đủ rộng để thân vít trượt qua.
- Lỗ khoét chìm là phần lõm trên bề mặt để đầu vít nằm ngang hoặc thấp hơn mặt gỗ.
Lỗ thoát giúp đầu vít kéo tấm trên ép sát xuống tấm dưới. Nếu ren cùng bám chặt vào cả hai tấm ngay từ đầu, giữa mối ghép có thể còn một khe nhỏ dù đầu vít đã xuống hết.
Các bước bắt vít gỗ hạn chế nứt
Đầu tiên, đánh dấu tâm và kẹp chắc hai chi tiết. Chọn mũi khoan theo lõi vít, đánh dấu chiều sâu rồi khoan thẳng. Nếu mối ghép gồm hai tấm, tạo thêm lỗ thoát ở tấm phía trên khi cần.
Sau đó đưa vít vào lỗ, để máy ở tốc độ thấp và giữ thẳng theo trục. Khi đầu vít gần chạm mặt gỗ, giảm cò và dừng đúng lúc. Không cố siết đầu vít lún quá sâu vì lực ép của mũ có thể làm nứt bề mặt dù phần thân đã có lỗ mồi.
Chọn đúng vít cho từng mối ghép gỗ
Khoan mồi chỉ hiệu quả khi vít có chiều dài, đường kính và bước ren phù hợp. Cần xem xét loại gỗ, chiều dày từng tấm, vị trí bắt và yêu cầu chịu lực trước khi chọn.
Bạn có thể tham khảo các loại vít dùng trong xây dựng và cơ khí tại Kim Khí Á Đông hoặc liên hệ 0961 219 248 – 0981 007 418 để được tư vấn quy cách vít phù hợp.
KHÁCH HÀNG LIÊN HỆ ĐẶT HÀNG
CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ KINH DOANH THƯƠNG MẠI Á ĐÔNG
Địa chỉ: Đa Sỹ, Phường Kiến Hưng, Quận Hà Đông, TP. Hà Nội
Call/SMS/Zalo: 0961.219.248
Email: kimkhitonghop.adong@gmail.com
Website: kimkhitonghop.com.vn
Fanpage: Kim khí tổng hợp Á Đông
